تابو
«شکستنی است با احتياط حمل شود»
ديشب شبکه چهار سيما برنامهاي درباره مصرف نسل جديد مواد مخدر موادي مثل شيشه، اکستازی، کراک، کوکائين و ... پخش ميکرد. برنامهاي متفاوت در شکل و محتوا. اين برنامه چند مورد از سوالات و دغدغههاي قديميام را مجددا زنده کرد:
1- گفته ميشود حالات ناشي از مصرف مواد مخدر از جمله قرصهاي اکس، رابطه نزديکي با تجربههاي عرفاني دارد. گويا در سنتهاي عرفاني آمريکاي لاتين نيز مصرف مواد مخدر شايع بوده است. استيس، فيلسوف معاصر آمريکايي، در کتاب " فلسفه و عرفان" که به فارسي نيز ترجمه شده، در اين خصوص بحث خوبي کرده است. وي با نقل قول توصيف عرفا از حالات خود، اعم از عرفاي الهي و سنتي و عرفاي سکولار و همينطور مصرفکنندگان مواد، اشتراکات اين دو تجربه به ظاهر متضاد را قابل تامل دانسته است.
اکستازی ابتدا محصول يک شرکت داروسازي در سال 1912 براي درمان افسردگي بود و به خاطر انرژيزايي و داشتن تاثيرات فوقالعاده خوشايند، مصرف غير دارويي آن نيز رواج يافته است. در برنامه تلويزيونی مذکور مصرفکنندگان واقعي اکس تجربههاي خود را بازگو ميکردند. تجربههاي متفاوت و داراي شدت و غناي خاص.
اکستازی Ecstasy به معناي خلسه و وجد و شادي است. خلسه در اصل مربوط به سنتهاي عرفانيست و گويا اسم اکستازيEcstasy براي قرصهاي شادي آور تعمدا انتخاب شدهاست. مصرف اين قرصها و مواد، حالات خلسهناک ايجاد ميکند. در طول تاريخ انسانها هميشه به خلسه به عنوان تجربه ارزشمند نگريستهاند و همه آرزوي آن را کردهاند. اکنون، در عصري که زندگي سرعت و شتاب سرسام آوري دارد، و فرصت تجربه خلسه از طريق طولاني مدت رياضت کشي نادر، قرصهاي اکس جايگزين شده اند.
۲- آنچه که در اين خصوص هيجان آور و در عين حال دلهرهآور است پيشرفتهاي احتمالي و نسلهاي بعدي اين داروها است و آن افقي که بيوشيمي و بيو تکنولوژي ترسيم ميکند.
هيچ استبعادي ندارد که در آينده نزديک داروهاي مصنوعي روانگرداني توليد شوند با شدت، غني و دوام بيشتر. داروهايي که حتي باعث رشد جهشي در روان و حتي فيزيک انسان بشوند. دارويي را تصور بکنيد که مصرف آن بتواند بدون عوارض منفي براي مدت طولاني انسان را در خلسه نگهدارد، فضايل انساني مثل نوعدوستي، شجاعت را پرورش دهد، IQ انسان را چند برابر کند، بيماريها را درمان کند، و ....
البته همچنان در اصالت اين حالتها شک و ترديد خواهد ماند. شايد بشود گفت: مواد ميتواند خلسه ايجاد کند ولي با خلسه ناشي از تهذيب نفس متفاوت خواهد بود. همان تفاوتي که بين قدرت ناشي از دوپينک و قدرت ناشي از تمرين مداوم وجود دارد. مطمئنا بيوتکنولوژي مهمترين تحولات آينده را به انسان خواهد داد. ولي بايد آن را مديريت کرد و کنترل.
۳- پخش برنامه درباره اين نوع مسائل در صدا و سيماي ايران نوعي سنت شکني است و از اين تئوري درست تبعيت ميکند که مخفيکاري در اين امور و نگاه تابووار به آنها باعث کنجکاوي و گرايش به آنها ميشود و آگاهي دادن به مصرف کنندههاي بالقوه بهترين راه بازدارندهگي است. اين ايده کارا به نظر ميرسه و اميدوارم به تابوهاي ديگر جامعه مثل سکس، مليت، الحاد، سيستم سياسي حاکم و.... نيز تعميم داده شود. نگاه تابووار به مسائل سدی در برابر آگاهی و به تبع مانع جدی توسعه است.
+ یازان درویش
86/03/02 ساعاتتا
14:6 |